Fibromiyalji: Egzersiz Olmadan Tedavi Olmaz !

Merhaba değerli ziyaretçilerim :) 

Uzun zamandır işlerim nedeniyle yazı paylaşamıyordum sizinle. Bu yaz benim için epey yorucu geçti aslına bakarsanız. Aynı pozisyonda uzun süre kalmamak gerek biliyorsunuz. Sürekli masa başı çalışmak vücudu hayli zorluyor çünkü. Ancak bir süredir bilgisayar başında daha uzun vakit geçiriyorum. Tabi hal böyle olunca boynumdan belime kadar her yerim ağrımaya başladı :) Vücudumu dinlemeyi severim, ağrılarım bana kendine dikkat et diyordu. Ancak bunun da ötesinde bana bir şeyleri çağrıştırdı, bendekilerle benzer belirtiler veren bir hastalığı. O nedenle bugünkü konumuz: Fibromiyalji...

Fibromiyalji tanısında kullanılan hassas noktalar...

Fibromiyalji Nedir?

Fibromiyalji vücuttta yaygın bir biçimde kas hassasiyeti, ağrı, yorgunluk ve bilişsel fonksiyon bozukluklarıyla karakterize olan kronik bir hastalık. Fibromiyalji hastaları uyku bozuklukları, sinirlilik ve endişe hali, depresyon, odaklanma/konsantrasyon bozuklukları, sindirim sistemi bozuklukları (sık sık ishal ya da kabız olma) ve duyu bozuklukları (hafif temaslarla bile ağrı hissetmek, uyuşma ve karıncalanma hissi..) yaşayabilirler. Bu semptomlar kişinin yaşam kalitesini, günlük yaşam aktivitelerini, iş ve ev hayatını, bağımsız yaşama becerisini önemli ölçüde etkileyebilir.

Fibromiyalji hastalarında sıklıkla ağrı, yorgunluk, hafıza ve konsantrasyon problemleri, uyku bozuklukları, sindirim sistemi problemleri ve depresyon görülür...

Fibromiyalji, toplum genelinde yaygın olarak görülür ve kadınlarda erkeklere göre daha fazla görülmektedir. Hastalığın kökenine ilişkin çalışmalar sonucu beyin ve sinir dokusunda ve fonksiyonlarındaki bozulmaların, kasların çalışmasında meydana gelen değişimlerin, hormonal faktörlerin, inflamatuar olayların (vücudun bir yaralanmaya veya vücutta meydana gelen hasara verdiği iyileşme cevabı) ve genetik faktörlerin fibromiyalji gelişiminde rol oynadığı bilinmektedir. Beyin ve sinir fonksiyonlarıyla ilişkisi, hastalığın hem psikolojik duruma hem de fiziksel yorgunluk ve ağrıya bağlı olduğunu kanıtlamaktadır. Bu sebeple fibromiyalji semptomları hem psikolojik ve fiziksel sağlığa göre şekillenirler (ağrı ve tükenmişlik hissinin kişiden kişiye değişmesindeki temel faktör doğrudan sinir kökenli olmasıdır) hem de psikolojik ve fiziksel sağlığı etkilerler. Bu durum temelde bir kısır döngüye sebep olur; altta yatan hastalık etkenleri ağrı veya psikolojik problemlerle tetiklenir, fibromiyalji semptomları şiddetlenir, ağrı artar ve psikolojik problemler açığa çıkar, bu durum semptomları daha da şiddetlendirir…

Fibromiyalji döngüsü: Ağrı-Kas Hassasiyeti-Stres-Aktivite Kısıtlanması-Yorgunluk-Depresyon-Kas Sertliği-Ağrı...

Tedavide Neler Yapılmalıdır?

Psikolojik sağlığın korunması, uygun beslenme programı ve düzenli ilaç kullanımı hastalığın semptomlarını hafifletse de fibromiyalji tanısı alan bireyler için fiziksel aktivite ve egzersiz tedavinin olmazsa olmaz bir parçasıdır. Aslında egzersiz ve fiziksel aktivite danışmanlığı kişiye özel bir süreçtir, çünkü egzersizler verilirken kişinin fibromiyaljinin yanında başka hangi hastalıkları olduğu bilinmeli ve kullandığı ilaçlar sorgulanarak uygun bir tedavi programı çizilmelidir. Çünkü rastgele yapılan egzersizler kişiye faydadan çok zarar getirmektedir.

Temelde fibromiyalji hastaları için egzersizler 3 başlık altında toplanabilir: Genel vücut sağlığı ve kondüsyonu koruyacak ve artıracak aerobik egzersizler, kaslardaki gerginliği azaltacak gevşeme egzersizleri, kas uzunluğunu artırarak ağrıyı azaltması beklenen germe egzersizleri. Bunun yanında farklı kas grupları için kişiye özel kuvvetlendirme ve esneklik programları da uygulanabilir.

Fibromiyalji Tedavisi: İlaç-Stres Kontrolü-Gevşeme-Psikolojik Destek-Egzersiz...

Aerobik egzersizler ile hem vücudun genel sağlığını ve kondüsyonunu korumak hem de fibromiyaljiye bağlı semptomları hafifletmek mümkündür. Aerobik egzersizler yapıldığında vücutta bir takım değişimler meydana gelmektedir. Bunlardan ilki endorfin ve serotonin denilen iki hormon türünün salgılanma miktarındaki artıştır. Bu hormonlar vücutta ağrı kesici ve mutluluk verici olarak görev yaparlar. Ortalama olarak günde 30 dakika yapılan yürüyüş, bisiklet veya yüzme aktiviteleri vücutta bu iki hormonun miktarını artırırlar. Böylece ağrı hissi azalır, mutluluk hissi artar. Aerobik egzersizler kişinin kendini iyi hissetmesini sağlarlar. Bunun yanı sıra vücutta kan dolaşımının hızlanması inflamatuar sürecin yan etkilerini azaltarak ağrı duyusunun hafifletilmesine yardımcı olur. Ayrıca açık havada yapılan egzersizin spor salonlarına göre hem psikolojik hem de fiziksel faydalarının daha fazla olduğu bilinmektedir. Bu nedenle fibromiyalji hastalarının açık havada günlük en az yarım saat yürüyüş, bisiklet ya da yüzme egzersizleri yapması faydalı olacaktır. Burada dikkat edilmesi gereken husus egzersizlerin ne çok yavaş tempoda ne de çok yüksek tempolu olmaması gerektiğidir. Bununla ilgili her hangi bir kalp ya da solunum problemi olmayan kişilerin bir cümleyi yanındaki birine tek bir seferde söyleyebilecek tempoda egzersize devam etmeleri önerilir. Eğer 3-4 kelimelik kısa bir cümleyi söylemek için birkaç defa nefes almanız gerekiyor ve kesik kesik söylüyorsanız çok yüksek tempoda egzersiz yapıyorsunuz demektir. Bir de egzersize başlarken birkaç dakika yavaş tempoda başlayarak vücudumuzu egzersize hazırlamak ve egzersizi bitirirken tempoyu yavaş düşürerek vücudumuzu alıştırmak oldukça önemlidir (hem sakatlanmalardan korunmak hem de ani tansiyon ve kalp hızı değişimlerini önlemek için). Eğer her hangi bir kalp ya da solunum hastalığınız varsa egzersiz programını mutlaka bir Fizyoterapistin gözetiminde yapmalısınız !!!

Fibromiyalji tedavisinde ilk egzersiz türü aerobik egzersizlerdir...

Fibromiyalji hastalarında hem psikolojik sebeplerle hem de ağrı hissinden dolayı yaygın kas sertlik ve gerginliği görülmektedir. Bu nedenle fibromiyalji hastalarında sorunun çözümünde mutlaka bu kas gerginliğinin giderilmesi gerekmektedir. Bunun için çeşitli gevşeme pozisyonlarında sessiz bir ortamda kaslarınızı gevşetmek önemlidir. Bu egzersizlerin öğrenilmesi ve kas kontrolünün sağlanması biraz zor olduğundan bu konuda bir fizyoterapistten destek almak daha yardımcı olacaktır. Bunun yanında benzer bir mekanizmayla yoga, pilates ve meditasyon da kas gevşemesi sağlamada oldukça etkili ve fibromiyalji için uygun yöntemlerdir. Ancak pilatesi mutlaka bir fizyoterapist gözetiminde , yogayı ise bu işin eğitimini aldığını belgeleyebilen bir eğitmenle yapmak gerekmektedir. Aksi halde faydadan çok zarar görebilirsiniz J

Gevşeme egzersizleri kas sertliğini ve hassasiyeti azaltmaya yardımcı olur...

Ağrı ve gerginliğe bağlı olarak kaslar kendilerini korumak için boylarını kısaltırlar. Bu durum günlük yaşamda ihtiyacımız olan esnekliğe ulaşmamızı engeller, kasın yeterince kuvvetli kasılmasına engel olur ve sonuç olarak günlük yaşamda çeşitli zorluklar açığa çıkarır. Ayrıca yine kas boyunun kısalması ağrıya ve ağrı oluşması kas boyunda kısalmaya neden olarak bir kısır döngü oluşturur. Bu nedenle fibromiyalji hastalarında kasın olması gereken boyunu koruyacak germe egzersizleri tedavide oldukça önemli bir yer tutar. Burada önemli olan ise hangi kasa ne kadar germe yapılacağıdır. Bu konuda evde kendiniz bir takım esneme hareketleri yapabilirsiniz ancak hangi kasın ne kadar gerilmesi gerektiğini bilemeyeceğinizden mutlaka bir fizyoterapist desteği ile uygun egzersiz programı planlamalısınız.

Germe egzersizleri kısalan kasların tekrar eski uzunluğuna dönmesine yardımcı olur...

Şimdi fibromiyalji hastalarına en büyük tavsiyem, en yakın hastanedeki bir fizik tedavi servisine giderek düzenli bir tedavi almalarıdır. Eğer düzenli tedaviye gitmelerine engel olan bir durumları varsa en azından bir fizyoterapist tarafından düzenlenen ev egzersiz programını uygulamalarıdır. Unutmayın egzersiz olmadan fibromiyalji tedavisi eksik kalır ..!

Ha unutmadan: Sağlık için egzersiz, egzersiz için Fizyoterapist şarttır..!

Fzt. Furkan ÖZDEMİR

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, 'Gençlik' ve 'Spor' Bayramı

19 Mayıs Ve Ardındaki Anlamlı Mesaj

Herkese merhaba,

Bugün tüm Türk milleti için oldukça özel olan günlerden birindeyiz yine, bugün 19 Mayıs Gençlik ve Spor Bayramı. tüm milletimiz için özel olması, bugünün Kurtuluş Savaşı'nın başlangıcı için ilk adım olmasının yanı sıra milli bir bayram olmasından ileri geliyor. Tabi bunlarla ilgili uzun uzun konuşmak lazım ama ben dikkatinizi bu günün aslında egzersiz, sağlıklı yaşam ve spor alışkanlığı açısından ne kadar anlamlı olduğuna çekeceğim :)

19 Mayıs Atatürk'ü Anma, Gençlik ve Spor Bayramı'nız kutlu olsun :)

SPOR Bayramı

Gençlik ve spor bayramı...Aslında böyle bir isim tamlaması halinde, birlikte söylendiğinde bütün olayın gençlerin bayramı olduğu algısı oluşuyor insanda. Ama içerikteki kelimeleri dikkatle okuyunca aslında bu günü bayram ilan eden zihinlerin, sadece gençlere hitap etmediğini görmek mümkün. 

Neden böyle söylediğime ikna etmeye çalışacağım şimdi de :) Bakın sağlıklı yaşam diye bir kavram var ve bir insanın bütün vücut ve bilişsel fonksiyonlarının olması gerektiği gibi çalışmasını ifade ediyor. Bir de yaşlılık ve yaşlanma ile ilgili araştırma yapan bilim insanlarının dillendirdiği 'aktif yaşlanma' olayı var. Bu da kişilerin yaşı ilerledikçe "Ben yaşlıyım, artık bir köşeye çekilip dinlenmem lazım" fikrine kapılmadan sosyal hayatın her kesiminde yer almaya devam etmesini ifade ediyor. Hani şu gazetelerde falan gördüğümüz 90 yaşında koşu yapan amcalar-teyzeler bunun en güzel örneği aslında :)

Sağlıklı yaşam için aktif yaşlanma ve düzenli egzersiz şart !

Peki aktif yaşlanmanın, sağlıklı yaşamın milli bayramımızla ilgisi ne ?? Cevap spor kelimesinde gizli ! 19 Mayıs'ın Spor Bayramı ilan edilmesindeki bir amaç da aktif bir yaşam sürmenin teşvik edilmesiydi muhtemelen. Çünkü 'Spor' kelimesi, (Her ne kadar bu işin bir uzmanı olarak tasvip etmesem de) halk arasında her türlü kuvvetlendirme-germe-gevşeme egzersizlerini, fiziksel aktiviteyi, koruyucu-önleyici egzersiz programlarını kapsayacak bütün aktiviteler için kullanılıyor. Halk arasındaki kullanımıyla 'Spor'u teşvik ederek insanların fiziksel aktivite düzeyinin yüksek tutulması hedeflenmiş gibi geliyor bana (en azından binadaki komşularımızın 'Spora gidiyoruz' dediğinde parktaki koşu parkuruna gittiğini keşfettiğimden beri :) ).  

GENÇLİK ve SPOR Bayramı

Milli bayramımızın şifrelerini araştırmaya devam ediyoruz :) Sıradaki hedefimiz isimde geçen 'Gençlik' kelimesi. Bunu sadece "23 Nisan çocukların olunca gençlere de 19 Mayıs kaldı" diye düşünmeyin. Aslında benim buradan çıkardığım anlam hem gençlere milli bilinci aşılamak hem de 'Gençlik ve Spor' temasıyla genç nesillere aktif yaşam alışkanlığı kazandırmak. Az önce bahsettiğim her şey gençler için de geçerli. Çünkü sağlıklı yaşam ve aktif yaşlanma için gerekli egzersiz ve fiziksel aktivite alışkanlığı gençlikte kazanılırsa oldukça etkili olabilir. Aksi takdirde 60 yaşında bir bireyin yıllarca yatmaya alışan vücudunu bir anda düzenli egzersiz temposuna alıştırması biraz zor olabilir. Bunu başarsanız bile bu kez vücut sistemlerini hastalıktan korumak ve genç tutabilmek için vakit biraz gecikmiş olabilir. Bu nedenle geleceğini sağlıklı yaşamak isteyen bütün gençlere düzenli egzersiz ve fiziksel aktivite alışkanlığı kazandırılması oldukça büyük önem arz etmektedir. 

Spor branşlarında başarı için küçük yaşta spora başlamak önemlidir

Sağlıklı yaşam için erken yaşlarda egzersiz alışkanlığı kazanmak oldukça etkilidir

Bir de gençlerin çeşitli spor branşlarına yönlendirilmesi sağlıklı bir toplum ve sportif başarıların devam ettirilmesi açısından gereklidir. Düşünsenize kim bir Avrupa şampiyonu tekvandocunun, olimpiyat şampiyonu okçunun ya da dünya şampiyonu yüzücünün annesi-babası olma gururunu yaşamak istemez ki. Bunu başarabilmenin anahtarı ise elbette genç yaşlarda hatta çocukluktan itibaren bir spor dalı ile ilgili uygun teknik eğitim ve bolca antrenman yapmaktır. Tabi her branşın kendine ait bir antrenman programı olsa da bu programlara ek olarak uygulanan farklı egzersiz programlarının da sportif başarıyı artırabildiği kanıtlanmış bir gerçek (Bu konu hakkında değerli Fizyoterapistler Abdülhamit Tayfur (http://abdulhamittayfur.blogspot.com) ve Beyza Tayfur (http://fztbeyzatayfur.blogspot.com.tr)'un yazılarını takip etmenizi ve konuyla ilgili sorularınızı kendilerine danışmanızı öneririrm ;) ). Tabi ki hangi branş için nasıl bir destekleyici egzersiz programı uygulanması gerektiği konusunda mutlaka bir Fizyoterapistten destek almak gerekiyor. 

Spora özel antrenmanların yanında uygulanacak destekleyici egzersizler spor başarısını artırabilir

Fizyoterapistler, uygun egzersiz programının belirlenmesinde en yetkin danışmanlık hizmetini verirler

Özetle 19 Mayıs'ı sadece milli bir bayram olarak kutlamak yetmez. Bu günün düzenli egzersiz alışkanlığı edinmek için bir dönüm noktası olmasını sağlayın. Unutmayın bugün attığınız her adım, geleceğiniz için bir yatırım !!

Fzt. Furkan Özdemir